تقدیم به : بهاالدین ...
احمقها شجاع هستند يا شجاعها احمق !

سادهلوحي دوستداشتني پت و مت، از همان چهرة عروسكيشان پيداست

آن كلههاى تخممرغى بيمو، دماغهاى گنده و شكمهاى چاق با سن و سالي نامعلوم !

آنها براى هر كار كوچك و بزرگي، بايد فكر كنند. براى اين كار هم لازم است كه اول
سرهاى بىمويشان را با انگشتهاى پهنشان خوب بخارانند. انگار كه همهچيز را براى
اولين بار است كه تجربه مىكنند و تاكنون هيچوقت با چنين مسألهاى مواجه نشدهاند.آنها
هميشه به دنبال راهحل بهتري مىگردند و گاهى هم آن را پيدا مىكننداما تا بيايند كارشان را
انجام دهند، دمار از روزگار خودشان و بيننده درميآيد. دمار خودشان با آن غافلگيري پس از
تمام شدن همهچيز درميآيد که با اتفاقى ناگهاني و غيرمنتظره ميفهمند کارشان حسابي بيخ
دارد؛ و دمار بيننده با رودهبر شدن از خنده!

معمولا اولين چيزي که در مورد اين دو شخصيت ميگويند، بلاهت، حماقت، دست و پا چلفتي
بودن،... ساير صفات قابل تمسخر و در بهترين حالت سادگي آنهاست اما اين سادگي و
پخمگي، لاية پنهاني هم دارد پت و مت در مواجهه با مشکلات، كارهايي را انجام ميدهند كه
اکثر ما هيچوقت به سراغ آنها نميرويم چون بنا به تجربۀ خودمان يا ديگران اين کارها
منطقي نيستند و به جواب نميرسند.فرق ما با اين دو شخصيت احمق، در همين است. در
تجربۀ مجدد و آزمايش دوبارۀ تجربهشدهها پت و مت اين کار را ميکنند.جرأت کشف مجدد
راهحلها، حتي احمقانهترين راهحلها را دارند. پت و مت بيشتر از حماقت، شجاعت دارند.
تماشاي کارتون پت و مت، به ما يادآوري ميکند که بسيارى از تجربههايى كه ما از انجام
آنها پرهيز ميکنيم، نه تنها خطرناک و ترسآور نيستند، بلكه مىتوانند در جاي خود بىنظير
و لذتبخش هم باشند. در ماجراهاي پت و مت، ازبارزترين شاخصة انسان معاصر خبري
نيست، از ترس!

پت و مت ترسي از «از دست دادن» ندارند. و همين است که
ما آدمهاي غرق شده در تمدنماشيني، آنها را احمق فرض ميکنيم و خودمان را که هميشه ماتم از دست دادن از شخصيت
و آبرو گرفته تا ثروت و ماديات را داريم، باهوش و زرنگ به حساب ميآوريم. اما پت و
مت واقعا احمق نيستند آنها فقط شجاعاند!
درست است که خود موقعيتها و اتفاقاتي كه براي پتومت به وجود مىآيد كميك و خندهدار
است، اما آن چيزي که اين کارتون را دوستداشتني مىکند، نه فقط همين اتفاقات و ماجراها،
بلکه نوع برخورد بىخيال و راحت پتومت با آن وقايع است.

اين دو از هيچ چيز نميترسند و از هيچ اتفاقى ناراحت نمىشوند.

آنها به خودشان اجازه ميدهند جلوى چشم ميليونها نفر، همهچيز را همانطور كه مىفهمند
و درك مىكنند، تجربه كنند و براى رسيدن به هدفشان از امتحان هيچ روشى و انجام هيچ
حركتى ابا ندارند.
پت و مت «بودن » را احساس مىكنند، تجربه مىكنند، شكست مىخورند و بعد از هر
شكست، راه ديگرى را انتخاب مىكنند بدون آن كه حتى براى يک لحظه ناراحت شكست
قبلي باشند چيزى كه براى انسان معاصر، بسيار اضطرابآور و نگرانکننده است. پت ومت
از شکست نميترسند . بارها و بارها روشهايشان به نتيجه نميرسد. اما اين دو عروسک،
همچنان خونسرد باقي ميمانند. آنها عاشق حل مسأله هستند، نه رسيدن به جواب مسأله .
خود کار و کوشش و تلاش و تجربه است که براي اين دو فيلسوفِ به ظاهر احمق، اهميت
دارد . همين ! پت و مت، خوشبخت هستند و اين خوشبختي را به بيننده منتقل ميکنند .
تماشاي ماجراهاي اين دو، لذت خوشايند غريبي دارد . لذتى كه از تماشاى زندگي و رفتارهاي
دو انسان بىتكلف و بىدلهره به دست ميآيد . انگار كه بخشي گمشده از وجود خودمان را در
اين عروسكها پيدا بکنيم .

آن بخش از وجودمان كه ترس را نمىشناسد و فقط مشغول تجربه كردن است و از اين
سرگرمى و رفتن مداوم به راههاى مختلف خسته نمىشود ماجراهاي پت و مت، تجلي همين
خواست و ميل دروني همۀ ماست.و از همين است که اينقدر دوستداشتني و صميمي است .
پخمه های خوشبخت !

چکها در انیمیشن و سینمای کودک و حتی عروسک سازی سابقه طولانی و پرباری دارند. که به " والت دیزنی چکسلواکی " معروف است .ومهمتر از آن پت ومت را.اولینبار پت ومت در سال 1976 ساخته شد .در اولین قسمت پت و مت کلاه نداشت کلاههای ساین دو تا از قسمت دوم اضافه شد که سه سال بعد(1979)ساخته شد 0پت ان یکی است که صورت گردتری دارد و همیشه زرد میشود وکلاه سادهبه سر دارد و مت ان دیگری که صورت کشیده کلاه منگولهدار و بلوز بافتنی قرمز (وگاهی قهوهای)دارد این دو تا شخصیت البته در خارج از چکسلواکی و لهستان اسمهای دیگریدارند در آلمان پیتر و پاول هستند 0در سوئیس سپ و هایری در برزیل زکا و ژوکا در هلند برادران بورمن و در ایران خودمان هم که اسم نداشتند و کارتون را به نام "همینه"
می شناختیم 0که البته پر بیراه هم نبود 0اسم کامل کارتون است pat&mat...and that s itایده اولیه پت ومت مال "لوبومیر بنش "کارگردان این مجموعه بود 0او بعدها می گفت ماجرای خرابکاریهای پت ومت را از رفاقت قدیمی خودش و " ولادیمیر ژیرانک " عروسکساز مجموعه و نفر دوم تیم سازندگان گرفته است . بنش تا مرگش در 1995 ، 49 قسمت را ساخت . قسمت اول پت ومت " تعمیر کارها " نام داشت . با استقبالی که از آن شد ، بنش و ژیرانک به فکر ادامه کار افتادند . از 1979 تا 1985 ، به سفارش تلویزیون اسلواکی ، قسمتهای 2 تا 29 در کراتکی فیلم ساخته شد . تیم تهیه کنندگان کارتون ، در 1989 خودشان کمپانی AİF را ساختند و قسمتهای 30 تا 49 در آنجا ساخته شد . به سفارش کارخانجات مرکور که این دو عروسک را برای تبلیغاتش میخواست . او تیم را دوباره جمع کرد و از سال 2002 تا به حال ، سریال را به قسمت 78 رسانده اند . در سری جدید پت و مت ، که گاهی با عنوان " بازگشت پت ومت " هم خوانده میشود ، پت و مت دیگر در خانه سبز رنگ قدیمی نیستند و به آپارتمان رفته اند و علاوه بر ماجراهای دسته گلی به دادن های همیشگی ، گاهی هم سر به سر هم میگذارند و با همدیگر دعوا و تقابل دارند . برای کامل کردن حواشی پت و مت ، به جز بنش و ژیرانک ، باید از اسکومال هم نام برد که موسیقی معروف و خاطره انگیز این مجموعه را ساخت و با یک کارش معروف شد .

نحوه ساخت پت و مت ، از کار های بسیار سخت عروسکی است . بنش با الهام از استادش یرژی ترانکا از همان ابتدا پت و مت را به صورت تک فریم stop-motion فیلمبرداری کرد. در این روش ، برای حرکت دادن عروسکها از نخ یا میل های حرکت دهنده استفاده نمی شود . به جایش عروسک گردانها خودشان به عروسک وفضای پیرامون حالت می دهند . پس از قرار دادن عروسکها در حالت موردنظر ، یک تصویر ثابت از آنها گرفته می شود و بعد عروسک گردانهای حرکتی مختصر به عروسک می دهند . دوباره یک تصویر دیگر گرفته می شود و همینطور تا آخر .... بعد تصاویر ثابت پشت سر هم تدوین میشوند و به شکل انیمیشن در می آیند . بنش با دقت و حوصله ای داشت ، برای هر یک ثانیه از کارتون 24 فریم تصویر می گرفت که میشود برای هر قسمت 7 دقیقه ای پت و مت 10080 فریم . با این وجود ، همواره از نحوه ساخت این مجموعه به عنوان نمونه های از یک تولید کم خرج و موفق نام برده میشود .
معروف است که کل کمپانی انیمیشن AİF در پراگ 100 متر مربع بیشتر وسعت ندارند . و میز تولید پت و مت هم چهار متر مربع بیشتر نیست .
در چک، فیلم های عروسکی از نقاشی متحرک، معروف ترند چون ریشه در یک سنت قدیمی و تئاتر عروسکی دارند که به قرن هجدهم می رسد. گفته مشهوری است که «چکسلواکی در گهواره نمایش عروسکی اروپا قرار دارد». در سینمای عروسکی چک، همیشه نام سه نفر می درخشد؛ یرژی ترنکاف و کارل زمان و براتیسلاو پویار. اینها دست به ابتکارات فراوانی در زمینه کارتون های عروسکی زدند و عروسک ها را جان بخشیدند.
ترنکا که به والت دیزنی چک معروف است، فیلم هایی مثل «هدیه» و «جک پاشنه فلزی» را ساخت که فیلم «هدیه» لقب «همشهری کین» انیمیشن را به خود اختصاص داده است
.در این دست کارتون ها از منابع متنوعی مانند آثار شکسپیر و هانس کریستین اندرسن، ادبیات کلاسیک چک و موضوعات اجتماعی و روز استفاده می شد. مثلا در فیلم عروسکی «شوایک، سرباز پاکدل» که در دهه 50 میلادی توسط ترنکا ساخته شده از ادبیات کلاسیک چک بهره گرفته شد و ترنکا نیز لقب «هنرمند ملی» گرفت.کارل زمان هنرمند دیگری از چک است که در اوایل قرن بیستم به دنیا آمد و مدت ها دستیار استادان نقاش متحرک و عروسکی بود
. 

او در 1955 فیلم «سفر به ما قبل تاریخ» را ساخت و به شهرتی جهانی رسید. «گنج جزیره پرندگان» نقاشی متحرک بلندی است که کارل زمان، آن را با الهام از مینیاتورهای ایرانی و باستیو، ترکیبی نقاشی متحرک و عروسکی ساخت. او با اقتباس هایی از داستان های ژول ورن، فیلم های علمی-تخیلی و کارتونی ساخت که در آنها نقاشی متحرک عروسکی و فیلم زنده در هم می آمیخت و با جلوه های ویژه گرافیکی، طرحی نو در دنیای انیمیشن در می انداخت.کارل زمان با استفاده از سبک امپرسیونیسم و شیوه های خلاق، انیمیشن را تکامل بخشید و در دهه 70 میلادی نیز با تکنیک سه بعدی روی نقاشی متحرک، تجربیات ارزشمندی انجام داد. یکی از نمونه های امروزین انیمیشن چک، کارتون معروف «پت و مت» یا «همینه» است. این عروسک ها در پراگ ساخته شدند، اما پخشی جهانی پیدا کردند
. 
آنها دو آدم نادان هستند که در خانه ای سبز رنگ زندگی می کنند و همیشه دست به خرابکاری می زنند. نویسندگان این مجموعه؛ لوبومیربنش و ولادیمیر ژیرانک هستند. به تازگی مجموعه ای جدید از ماجراهای پت و مت ساخته شده که شامل اپیزودهای 7 دقیقه ای است. این بار پت و مت در یک مجتمع مسکونی و جدا از هم زندگی می کنند، گاهی به هم کلک می زنند و گاهی هم دعوا می کنند و خلاصه داستان های آنها متفاوت از گذشته است.
